vrijdag 8 januari 2021

 REDBAD ZIET AF VAN DE DOOP

Friesland werd geregeerd door regionale vorsten, die waarschijnlijk net als Karel de Grote, van stad naar stad, trok en zo zijn keizerrijk tot een eenheid smeedde. Een bekende Friese vorst is “Redbad”, die hof hield in de periode dat het christendom, in de vorm van missionarissen, hier binnendrong. Het verhaal gaat dat een christelijke zendeling Redbad had overgehaald om zich te laten dopen. Een belangrijk moment, want dan zouden al zijn onderdanen ook overgaan tot het nieuwe, christelijke geloof en de oude heidense goden en godinnen zou afzweren en uitbannen. Volgens de overlevering zou Redbad in een doopvont door een priester worden ondergedompeld. Een massa-bijeenkomst, met een delegatie van de kerk uit Rome en Redbad's vrouw, kinderen en getrouwen. Al in het water staand stelt hij de priester nog een laatste vraag. “Waar gaat mijn ziel naartoe na mijn dood.” De priester antwoordt: “Als U gedoopt bent, komt uw ziel in de hemel.” “En waar zijn mijn voorvaderen?”, vraagt Redbad. “Die zijn terecht gekomen in de hel.” Redbad besluit op dat moment om zich niet te laten dopen. Hij is liever samen met zijn voorouders in de hel, dan alleen in de hemel.
Friezen, net als Kelten en Germaanse stammen, zagen wouden en woudreuzen als heilig en door de voorvaderen en goden bewoond. Bepaalde gedeelten hadden een hoge status en werden door de Friezen gebruikt om samen te komen voor het nemen van belangrijke besluiten en zaken van leven en dood; maar ook van uitwisseling (huwelijken), handel en competitie. De plekken zijn nog wel bekend (tussen Franeker en Harlingen en “het Schakenbosch”, bij Heemskerk). Hier werd door Claudius Civilis, aanvoerder van de Batavieren de opstand tegen de Romeinen beraamd. Hier namen ook Friezen aan deel. De wouden van Noord-Friesland zijn verdwenen. Wat rest is een boomgaard bij Herbayum, die opgewaardeerd is tot bos. Hetzelfde geldt voor de hagen en heggen, die in Friesland het landschap bepaalden. Julius Caesar prees hun militaire waarde. De hagen waren zo hoog en meters diep, dat het voor zijn soldaten onmogelijk was een nederzetting binnen te dringen. In Noord-West Friesland heeft ruilverkaveling en schaalvergroting deze belangrijke natuurwaarde, tot armetierige proporties teruggebracht.
Maar mocht het jaartal kloppen en is aan “Herlinghe” in 1234 stadsrecht verleend, dan heeft gemeente en middenstand een kans laten lopen. In 2011, namelijk, bestond de stad 777 jaar!
Een jubeljaar, waar geen ruchtbaarheid aan werd gegeven.
Geen fotobeschrijving beschikbaar.


16
4 opmerkingen
Leuk
Opmerking plaatsen

donderdag 7 januari 2021

 Harlingen 1843: HET AARDAPPELOPROER

Noord-West Europa werd in de 18e en 19e getroffen door “De Kleine Ijstijd”; jaren van lange en strenge winters en zomers vol hagel en regen. De voedselvoorziening kwam in de knel en rond 1840. Mede door aardappelziektes, muizenplagen en veeziekten ontstond een ware hongersnood vooral onder de armere stadsbevolking. Dit was ook in Harlingen het geval. De spanningen in de stad groeiden en leidde tot kleine opstootjes. Om voedsel werd letterlijk gevochten en de magistratuur keek de andere kant op. Ondanks dat ging de export van landbouwproducten en vooral aardappelen gewoon door. Buitenlandse handelaren waren bereid om de hoogste prijzen te betalen.
In Amsterdam waren er al relletjes geweest in de haven, maar de grote explosie van ongenoegen vond plaats in de Friese havenstad. Havenarbeiders (met rammelende magen) maakten een schip zeewaardig (de stoomboot de Magaret, dat, geladen met aardappelen, de bestemming Engeland had. Dit bericht bereikte de armen van de stad en een paar honderd ontevreden mannen en vrouwen trok naar de haven, verjoegen de bemanning, die uit angst overboord sprongen en in korte tijd was elke aardappel verdwenen.
Maar dit was niet het einde. De woede richtte zich op de rijke patriciƫrs, waaraan de hongersnood voorbij ging, en aan de Grote Breedeplaats werden woningen van de rijken geplunderd en verwoest. Het huisraad vloog door de ramen naar buiten. Geld en kostbaarheden verdwenen in de zakken van de plunderaars.
Maar de volkswoede was nog niet uitgewoed. De meute stortte zich op de burgemeesterswoning aan de Noorderhaven (nu het Noorderke). Van de inboedel bleef weinig over. De burgervader moest zich, met een dienstbode, in een kast verstoppen om de overval te overleven. Het proletariaat wilde bloed zien.
Pas laat op de avond wist de schutterij, bestaande uit Harlinger oud-militairen, samen met de politie de gemoederen tot bedaren te brengen en orde en rust te herstellen.
Maar het bleef broeien in de Bargerbuurt en in de stegen, waar de allerarmsten, en dus de hongerigsten bivakkeerden.
De overheid greep kordaat in en stuurden 100 infanteristen uit Leeuwarden. De stad werd onder militair bestuur geplaatst en men ging driftig op zoek naar de daders en oproerkraaiers, die met tientallen werden opgepakt en zwaar werden gestraft. Jaren tuchthuis, isolatie en schijnexecuties. Maar ook geseling en brandmerking; straffen die in het openbaar werden uitgevoerd.
Het optreden had gewerkt en ondanks latere periodes met voedselschaarste, bleef het in Harlingen relatief rustig.
Er zijn tijdens het Aardappeloproer, naar verluidt geen doden gevallen of het moet de belaagde burgemeester zijn. Hij stierf kort na het oproer aan een hartaanval.
Afbeelding kan het volgende bevatten: een of meer mensen en buiten
Leuk
Opmerking plaatsen

 DE GESCHIEDENIS VAN HARLINGEN

HERSTEL NA DE FRANSE BEZETTING
“Holland groeit weer
Holland bloeit weer
Hollands naam is weer hersteld
Holland uit zijn stof herrezen
Zal opnieuw ons Holland wezen.”
dichtte Bilderdijk, maar er moest veel werk worden verzet. Die periode van rust werd in 1830 gebroken, toen BelgiĆ« in opstand kwam. Engeland en Frankrijk blokkeerden onze havens. Dit embargo werd opgeheven in 1833, toen er met BelgiĆ« een vredesverdrag werd gesloten en afsplitsing van de zuidelijke Nederlanden volgde. Op 7 september 1834 keerden de Harlinger schutters, die in het Hollandse leger hadden gediend terug. Ze werden bij de Franekerpoort opgewacht en in de stad toegelaten. In de Hoogstraat was een erepoort geplaatst en de schutters werden door het stadsbestuur ontvangen. 's Avonds werden ze onthaald op wijn, brood, kaas en tabak. Het feest eindigde met vuurwerk. Later organiseerden de veteranen zich in de “Metalen kruisvereniging”.
Met de economische opbouw wilde het echter niet zo vlotten. De Harlinger handelsvloot bedroeg in 1866 nog 52 schepen. In 1882 waren er nog 32, maar in 1900 zijn ze verdwenen. Ook aan de walvisvaart is een einde gekomen.
Een opsteker is de spoorwegverbinding met Leeuwarden in 1863. Een grote klap voor de handel is het exportverbod, vooral naar Engeland, voor levend vee in 1892.
De schutterij werd door een kolonel geleid en telde 4 compagnieƫn verdeeld over de 8 Harlinger stadskwartieren. Iedere compagnie telde 4 officieren, 4 onderofficieren en 48 adelborsten. Totaal bestond de schutterij op een bevolking van ca. 7000 inwoners uit maar liefst 224 man!
Geen fotobeschrijving beschikbaar.


Gerrit En Dina Hiemstra, Kor de Vries en 9 anderen
Leuk
Opmerking plaatsen

woensdag 6 januari 2021

 


HARLINGER ZILVER

In Friesland was het gebruikelijk om festiviteiten, huwelijksvoltrekkingen, geboorten en jubilea vast te leggen. Dat gebeurde veel met zilver, vooral lepels.

Zo is er een lepel bewaard gebleven, die is uitgereikt naar aanleiding van een damwedstrijd, gehouden in het begin van de 19e eeuw. Een zilveren troffel werd gebruikt bij de eerste steenlegging van de nieuwe Michaelkerk(1771), maar er zijn ook zilveren bokalen en bekers gemaakt en werden vaak bij drinkgelagen van schutterij of een gilde gebruikt. Harlingen kende, na de aankomst van Belgische doopsgezinden, om hun geloof gevlucht uit de Katholieke Zuidelijke Nederlanden (rond 1600), een toenemend aantal zilversmeden. Door de toenemende welvaart, van met name de bovenlaag van de Friese bevolking, konden steeds meer Harlingers zich zilver permitteren. Het was tevens een goede belegging en kon in slechtere tijden eenvoudig worden verkocht. Voor het grote percentage armen in de Friese havenstad (50 tot 60% van de Harlinger bevolking) waren zilveren voorwerpen onbereikbaar. In 2004 verwierf het gemeentemuseum “het Hannemahuis” een vergulde, zilveren huwelijksbokaal. Erin stonden twee namen gegraveerd: Dirk Sickes en Pijtje Jacobs Braam, een Harlinger echtpaar. De bijbehorende huwelijksakte uit 1691 werd in de stadsarchief teruggevonden. Allereerst werd aangenomen dat de bokaal in Duitsland was vervaardigd. Het meesterteken WAZ toonde aan dat het pronkstuk door een zilversmid was gemaakt, die in Harlingen woonde: Willem Manskerel Zeestrand. De vormentaal is typisch Fries en de stijl is herkenbaar in ander Harlinger zilverwerk. Zeestrand werkte op basis van tekeningen van Hendrik Goltzius, gereproduceerd door Jacob Matham. Dit zijn boeken met tekenvoorbeelden, die ook door Rembrandt werden gebruikt. De huwelijksbokaal verbeeldt de 4 jaargetijden, door de hand van de meester in het zilver afgebeeld. De gebruikte prentenboeken zijn in het Rijksprentenkabinet te zien.

Deze bijzondere huwelijksbokaal, naast andere voorbeelden van Harlinger kunstsmeden, vertellen met hun vormen en inscripties een heel verhaal. Ze zijn in het Hannemamuis in Harlingen te bewonderen.

De liefde en voorkeur voor zilver kent een langdurige geschiedenis. Bij de plunderende Vikingen stond zilver hoger aangeschreven dan goud. Zij hebben zich in de loop der eeuwen in Friesland gevestigd en zijn uiteindelijk opgegaan in de plaatselijke bevolking. Harlingen begon als winterkwartier van deze Noormannen. Dit verklaart ook de vroege handelscontacten met het Noorden.



HARLINGER STRAATNAMEN 

Van de “vereniging Oud Harlingen” ontving ik een oude ansichtkaart. “Paul Krugerlaan bij winter.” Het gaat hier om een ingrijpende transformatie. Wat nu de Zuid-Oostersingel heet, was vroeger de Paul Krugerlaan en de houten brug is rond 1900 gesloopt en vervangen. Ik denk, dat de naamsverandering een politieke achtergrond had. Paul Kruger, van het wildpark, was de voorman van de Boerenbeweging, die in Zuid-Afrika een eigen staat hadden gesticht. Die onafhankelijkheid werd door de Engelsen betwist en bevochten. Vooral toen er goud en later diamanten werden gevonden. Toen de Engelsen opdrongen, werden in Nederland straten vernoemd en beelden geplaatst (President Steijn in Deventer). Dit was natuurlijk een doorn in het oog van de overwinnaar, Engeland. Harlingen onderhield nauwe economische banden met name met Londen en Hull. De stad noemde zich “ het Kleine Londen”. Om de lieve vrede werd de Boerenheld Paul Kruger waarna de laan was vernoemd, verwijderd om Zuid-Oostersingel te worden gedoopt. Wat overbleef was de Paul Krugerstraat, minder prominent en minder confronterend ten opzichte van de belangrijkste handelspartner van Harlingen. Een andere naamsverandering trof de kade Leeuwardere(i)nd. Beide kades/straten werden Franekere(i)nd genoemd. Hiermee werd een stukje historie weggepoetst. Aan het Leeuwardere(i)nd vertrokken de boten naar Leeuwarden, aan de overkant (bakkerij Overzet) de boten naar Franeker! Er waren derhalve ook logementen e.d. Het hoekpand bij het park heet niet voor niets “Morgenwekker”. Hier woonde een “porder”, die tegen betaling de schippers en reizigers wekte. Tot slot de “Roepertsteeg”, tussen Voorstraat en Noorderhaven.Deze steeg was m.i. in vroeger jaren een “poeper”-steeg. Een plek waar bezoekers aan Harlingen hun ontlasting konden doen. Aan de poorten en bij het havenkantoor konden vreemdelingen een penning kopen, die hiertoe het recht gaf. Een andere uitleg is dat hier de stadsomroeper van Harlingen woonde. Recentelijk is de Spekmarkt verdwenen. Het maakt nu onderdeel uit van de Lanen. 



Paul Kruger

dinsdag 5 januari 2021

 


HET BOEK DER BOEKEN

DE ARK DES VERBONDS


Zij moeten dan een ark van acaciahout maken,
twee en een halve el lang, anderhalve el breed
en anderhalve el hoog.
Gij zult die overtrekken met louter goud;
van binnen en van buiten zult gij die overtrekken
en er rondom een gouden omlijsting op maken.
Gij zult er vier gouden ringen voor gieten en
die bevestigen aan de vier voetstukken
en wel twee ringen aan de ene zijwand
en twee ringen aan de andere zijwand.
Gij zult draagstokken van acaciahout maken
en die met goud overtrekken.
Exodus 25: 10-13


Toen Moses na veertig dagen de berg Sinaï afdaalde, droeg hij de twee tafelen, met daarop de 10 geboden mee naar beneden. Aangekomen bij zijn volk, trof hij het dansend en feestend aan rond een beeld van een gouden kalf. Moses ontsteekt in woede over deze godslastering. Aan het einde van de dag zijn er 3000 doden gevallen. Moses triomfeert en het Israëlische volk sluit een verbond met Jahweh (vert. Ik ben wie Ik ben). Symbool van dit verbond zijn de 10 geboden en de daarop gebaseerde Joodse Wet (Torah), die ook economische regels, voedingsvoorschriften en hygiënische maatregelen bevat, die de basis vormden van een godsvruchtige gemeenschap. In de Bijbel staat nauwkeurig omschreven, hoe er een kist van acaciahout moest worden gebouwd, bekleed met goud en met twee cherubijnen (engelen)op de kist. Ringen en gouden draagstokken maakten het mogelijk dat de Ark des Verbonds tijdens de zwerftocht door de woestijn kon worden gedragen. De Ark bevatte niet alleen de stenen tafelen, maar ook de staf van Aäron en de oorspronkelijke versie van de Torah (de eerste vijf Bijbelboeken). Uitsluitend Levieten (de priesterklasse) waren hiertoe aangewezen. Anderen, waaronder twee neven van Moses, die offers brachten of de Ark aanraakten, stierven een gruwelijke dood. Er zijn aanwijzingen, dat de Egyptenaren electriciteit kenden en gebruikten.

In de tempel van Dendera staat de bezoeker oog in oog met afbeeldingen van kolossale gloeilampen, die door Egyptenaren worden gehanteerd. Onderdeel van de schatten, die met de gestorven farao werden begraven, bevond zich vaak een gouden kist met versieringen (o.a. Toet-ankh-Amon). Moses werd opgevoed en opgeleid aan het Egyptische hof en wellicht heeft hij van deze (later vergeten) kennis gebruik gemaakt om de Ark te bouwen. Gezien de beschrijvingen in de Bijbel zou de Ark elektrisch geladen kunnen zijn, onder andere door het opwrijven van de Ark met dierenhuiden, en dat het in de strijd als wapen kon worden gebruikt.
Tijdens de verovering van het Beloofde Land droegen priesters de Ark voor het leger uit. Niet alleen motiveerde dat de veroveraars, maar de Ark was actief op het slagveld en doodde met energiestralen de KanaƤnitische strijdkrachten. Slechts ƩƩn maal liet de Ark de Israƫlieten in de steek. In een bittere strijd doodden de aartsvijanden van de Joden, de Filistijnen 30.000 Israƫlieten. Goliath, de Filistijnse kampioen, maakte de Ark buit en droeg het op zijn schouders van het slagveld.
Zeven maanden later zonden de overwinnaars de Ark terug. Sinds men de Ark in bezit had, werden de Filistijnen geteisterd door epidemieën en droogte. In de daaropvolgende periode verslaat David de Filistijnen definitief en verovert uiteindelijk ook Jeruzalem. Zijn zoon Salomo zal een tempel bouwen, waarin de Ark een centrale plek kreeg. Omgeven door een tabernakel, mocht alleen de opperpriester het Heilige der Heiligen betreden. Hij droeg beschermende kleding en bracht wierookoffers om zich te beschermen tegen de mysterieuze krachten van de Ark. In de 6e eeuw voor Christus verovert Nebukadnezar Jeruzalem en plundert de tempel van Salomo. De Babyloniërs hebben nauwkeurig genoteerd welke religieuze en waardevolle voorwerpen er buit zijn gemaakt. Op die lijst komt de Ark niet voor. Is deze verborgen? Historici wijzen erop dat al eerder verwijzingen naar de Ark in de Bijbel ontbreken. Hoe is het mogelijk dat het meest geheiligde voorwerp in de Judaïsche traditie in rook opgaat.


In Ethiopië staat in elke Christelijke kerk een replica van de Ark des Verbonds. De historische Ark wordt bewaard in de stad Aksum in een heiligdom, dat door één priester wordt beheerd en onderhouden. Dit is een taak voor het leven en verder mag niemand het terrein betreden. De traditie verhaalt over Menelek, die de Ark uit Jeruzalem heeft gesmokkeld en naar Ethiopië heeft gebracht. Eerst verborg hij de Ark op een eiland in het Tanameer, na 1000 jaar werd de Aksum overgebracht, waar hij tot op heden verblijft. Doordat niemand de Ark des Verbonds te zien krijgt, heerst er grote scepsis in de kringen van Bijbelonderziekers. Want zelfs Haile Selassie, volgens de Rastafari de geïncarneerde Messias, keizer van Ethiopië heeft de Ark nooit te zien gekregen.
Wie was Menelek en hoe kreeg hij de kans de Ark des Verbonds te stelen? We moeten daarvoor terug naar koning Salomon, de bouwer van de Tempel. De Ark stond toen, beschermd door het Tabernakel, in het Heilige der Heiligen van de door hem gebouwde Tempel in Jeruzalem. Een plek, die alleen door de opperpriester mocht worden betreden. Salomon was een wijs en machtig vorst en zijn naam reikte tot ver over de landsgrenzen. Deze verhalen bereikten ook de koningin van Sheba. Ze zocht contact met hem en werd uitgenodigd voor een bezoek aan Jeruzalem. Na een reis van zeven jaar bereikte de koningin Salomon.
De twee voelen zich onmiddellijk tot elkaar aangetrokken. Niet alleen intellectueel, maar uiteindelijk ook lichamelijk. Tot groot verdriet van Salomon besluit de koningin naar Sheba terug te keren. Onderweg blijkt echter, dat zij zwanger is en baart uiteindelijk een zoon, die ze Menelek noemt. Als Menelek volwassen wordt en hij te horen krijgt wie zijn vader is, besluit hij deze in Jeruzalem te bezoeken. Zijn moeder geeft hem een ring, die ze van haar minnaar, heeft gekregen. Hiermee kan hij aantonen Salomon's zoon te zijn. Salomon ontvangt Menelek hartelijk en neemt hem in zijn hofhouding op. Volgens sommigen heeft Salomon de Ark aan Menelek meegegeven, volgens anderen maakte hij een replica, om de verdwijning te verhullen. Hoe dan ook, de Ark des Verbonds, kwam in Ethiopiƫ terecht, om er beschermd en vereerd te worden. Chronologisch klopt dit verhaal volgens velen niet. Ook na Salomon's dood zou de Ark nog in de Tempel aanwezig zijn geweest. Toch is het heiligste voorwerp van de Joden in deze periode, tot de inval van de Babyloniƫrs, spoorloos verdwenen de Babyloniƫrs noemen in hun inventarislijsten de Ark des Verbonds niet.

De opvolgers van Salomon waren niet van zijn niveau en de Tempeldiensten verwerden tot rituelen voor meerdere goden. Uiteindelijk zou ook de Ark verwijderd zijn om te worden vervangen door een heidens afgodsbeeld. Wellicht is de Ark toen in veiligheid gebracht. Er is bewijs voor. Op het eiland Elefantine hebben archeologen een Joodse tempel opgegraven. Dit is de enige, aangetoonde, Joodse tempel buiten Jeruzalem. De tempel op Elefantine is in de vierde eeuw voor Christus verwoest. Het zou logisch zijn te veronderstellen, dat daarna de Ark opnieuw in veiligheid is gebracht. In Ethiopiƫ dit maal.
Maar heeft de Ark Jeruzalem wel verlaten. Op een oude plattegrond, staan plekken vermeld, in Jeruzalem, waarop heilige voorwerpen zouden zijn verborgen. Onder de oude stad Jeruzalem is een netwerk van ondergrondse gangen en er zijn legio plekken, waar de Ark zou kunnen zijn verborgen. De plek, waar de Tempel heeft gestaan, komt natuurlijk als eerste in aanmerking. Tot grote frustratie van de Joodse gemeenschap wordt dit door Palestijnen, die zeggenschap over het gebied hebben, tegengehouden. Zij vrezen ondermijning van de Moslimheiligdommen op de Tempelberg.

In het verleden was die situatie anders. Toen de Kruisvaarders Jeruzalem innamen, nam een groep Franse ridders bezit van de ruïnes van de Tempel. Officiëel waren ze in het Heilige Land om pelgrims te beschermen. Officieus maakten ze gebruik van het machtsvacuum om naar schatten te zoeken. Volgens latere verslaglegging hebben deze ridders, de latere Tempelierenorde, een schat op de Tempelberg gevonden. Hoe het zij, de Tempelieren bouwden in korte tijd een machtsimperium op. De orde was alleen verantwoording verschuldigd aan de Paus in Rome. Veel edelen werden lid. Door de gelofte van Armoede kwam hun bezit aan de orde. De Tempelieren schiepen het eerste bankwisselsysteem. De rijken hoefden dan niet met hun geld over straat. Door leningen te verstrekken aan de oorlogvoerende koningen en edelen, stapelden de schulden van de vorsten zich op. Philips de Schone besluit hier een einde te maken. Hij is bijna bankroet en heeft enorme schulden bij de Tempelieren. Volgens de overlevering worden in één nacht de ridders in Frankrijk opgepakt. Na marteling, bekennen ze schuldig te zijn aan homoseksualiteit en blasfemie. Dat laatste bestond uit het bespugen en vertrappen van het kruis en het aanbidden van demonen. Ofschoon de ridders naderhand hun bekentenissen weer introkken, ontliepen ze hun lot niet. Met instemming van de Paus, die de orde in de ban deed, werden de gevangenen schuldig bevonden en op de brandstapel terechtgesteld.
De beroemde schat van de Tempelieren is echter nooit gevonden. Het zou hierbij gaan om de Heilige Graal en/of de Ark des Verbonds. De Tempelieren beschikten over een grote vloot. Hiermee zou de schat in veiligheid zijn gebracht. Niet terug naar het Heilige Land in ieder geval. Er zijn twee plaatsen, waar de schat verborgen zou kunnen zijn. De ƩƩn is Roslynn Chapel, bij Edingburgh in Schotland. Deze 15e eeuwse kerk bevat veel symbolen, die verwijzen naar de Tempelierenorde. De tweede plek is het megalitische monument bij Tara in Ierland. Op beide plekken krijgen nieuwsgierigen geen toestemming om te graven.
Historici gaan ervan uit dat de Ark voor de verwoesting van de Tempel van Salomon door de Babyloniƫrs, verdwenen is. De eenheid van het Joodse volk was al verbroken. Het Beloofde Land kende twee Joodse koninkrijken. Israƫl en Judea (met Jeruzalem en de Tempel). In de periode voor de val van Jeruzalem versloegen de Assyriƫrs Israƫl en tien stammen van het Joodse volk werden afgevoerd en verdwenen. Het is logisch dat men in de Tempel voorzorgsmaatregelen nam en schuilplaatsen voorbereidde. Het terrein leent zich er ook toe en de deskundigheid op dat terrein was groot. De klassieke riolering wordt nog steeds gebruikt. Dat de Tempelieren de Ark hebben gevonden, lijkt me twijfelachtig. De macht van dit voorwerp is te groot om zo lang op vreemde bodem verborgen te blijven.
Blijft over Jeruzalem. Zoal de Ark nog bestaat, dan moet hij daar te vinden zijn. Dit is ook de heilige overtuiging van sommige Joden en Amerikaanse symphatisanten, die broeden op de mogelijkheid een spade (of ed, maar de voedingsbodem voor verdere escalatie is ruimschoots aanwezig. De herbouw van de Tempel is zoals gezegd, voor de orthodoxe Joden voorwaarde voor terugkomst van hun Messias. De Ethiopische Ark wordt nog steeds in Aksum bewaard. Niemand, op ƩƩn priester na krijgt deze te zien, Zonder de Ark is de Tempel niet compleet en hindert het de wederkomst van de Christus, de Messias. Hun houding tegenover de Moslimgelovigen is duidelijk: “We will put the DĆ“me of the Rock and the Al-Aqsa mosque in an envelope and sent it back to Mecca.” Gelukkig vormen ze op dit moment nog een kleine minderheid.


 

NIET IN DE BIJBEL

Deze deutero-canonieke boeken zijn:

  • 1 Henoch, geschreven plm. 2e eeuw v.Chr. - 1e eeuw n.Chr.

  • 2 Henoch, geschreven eind 1e eeuw n.Chr. Slavische Henoch Boek der geheimnissen van Henoch

  • 3 Henoch, geschreven plm. 5e-6e eeuw n.Chr.

Andere pseudepigrafische teksten zijn

 

HARLINGEN EN LITERATUUR

De stad Harlingen heeft twee grote literatoren voortgebracht. Simon Stijl, medicus, schrijver en politicus, in de 18e eeuw en Simon Vestdijk, een der belangrijkste Nederlandse schrijvers uit de vorige eeuw. De dichter Adriaan Roland Holst beweerde, dat Vestdijk sneller kon schrijven, dan God kon lezen. Vestdijk heeft zeer veel gepubliceerd; romans, novellen, gedichten en essays. Tijdens zijn leven was het een wederkerend gerucht, dat hij genomineerd zou zijn voor de Nobelprijs voor literatuur.

De band met Harlingen was voor beiden heel verschillend.

Simon Stijl was een Harlinger huisarts, die niemand afwees en er ook voor de vele armen in de stad was. Politiek was hij actief in de beweging, die zou leiden tot de Bataafse Republiek. Simon Vestdijk keerde Harlingen in zijn 18e levensjaar de rug toe en ging medicijnen studeren in Amsterdam. Hier leerde hij Jan Slauerhoff kennen, die net als Vestdijk, als scheepsarts had gewerkt. Behalve in de Anton Wachtercyclus (beeld op de Voorstraat) en enkele gedichten lijkt Harlingen geen rol van betekenis in Vestdijks oeuvre te spelen.

SIMON STIJL


IN DEN BEGHINNE 

Het jaar, 777 na Chr., waarin de eerst houten kerk op Almenum is gebouwd, is fictief. Het geeft vooral het belang aan van getallen in de vroeg-christelijke kerk en het getal zeven speelt in de Bijbel, bijvoorbeeld bij de Schepping in 7 dagen en de zevende hemel, een belangrijke rol. Het is een heilig, geluk brengend getal. Dit gekoppeld aan de wijding aan St. Michael gaf de kerk status en kracht. Het zelfde doet zich voor bij de stadsrechten, die Harlingen/Harns zou bezitten. Deze stadsrechten, zeer belangrijk voor de economische ontwikkeling en plaatselijk bestuur, zijn volgens de officiĆ«le geschiedschrijving in het jaar 1234 verleend. Ook hier veeleer een “magisch jaartal”. Er zijn geen originelen of kopieen overgeleverd, niet vreemd overigens, en geschiedenis heeft de neiging zichzelf te bevestigen. Vraag blijft, wie de stadsrechten heeft verleend. Houden we het jaar 1234 aan, dan betekent dit, dat de rechten, zijn verleend in een periode, die bekend staat als “de Friese Vrijheid”. Er was weinig tot geen invloed van de Duitse Keizer, waartoe Friesland behoorde, of de leenheren in Holland, die bij Warns dramatisch werden verslagen. Deze periode van relatieve autonomie duurde op dat moment al een aantal duizenden jaren. De Romeinen gebruikten de Friezen liever als soldaat, dan ze tot tegenstander te maken. Voor een veldslag doorliepen de krijgers, die naakt waren, zich hadden beschilderd en hun haar met leem tot een hanenkam hadden gekneed, een ritueel, waardoor ze in een fanatieke en krijgslustige trance kwamen. In Friesland zijn meerdere Romeinse munten gevonden, meegebracht door Friezen, die in den vreemde voor Rome hadden gevochten. Friesland werd geregeerd door een regionale vorst, die waarschijnlijk net als Karel de Grote, van stad naar stad, trok en zo zijn keizerrijk tot een eenheid smeedde. Een bekende Friese vorst is “Redbad”, die hof hield in de periode dat het christendom, in de vorm van missionarissen, hier binnendrong. Het verhaal gaat dat een christelijke zendeling Redbad had overgehaald om zich te laten dopen. Een belangrijk moment, want dan zouden al zijn onderdanen ook overgaan tot het nieuwe, christelijke geloof en de oude heidense goden en godinnen zou afzweren en uitbannen. Volgens de overlevering zou Redbad in een beek door een priester worden ondergedompeld. Een massa-bijeenkomst, met een delegatie van de kerk uit Rome en Redbad's vrouw, kinderen en getrouwen. Al in het water staand stelt hij de priester nog een laatste vraag. “Waar gaat mijn ziel naartoe na mijn dood.” De priester antwoordt: “Als U gedoopt bent, komt uw ziel in de hemel.” “En waar zijn mijn voorvaderen?”, vraagt Redbad. “Die zijn terecht gekomen in de hel.” Redbad besluit op dat moment om zich niet te laten dopen. Hij is liever samen met zijn voorouders in de hel, dan alleen in de hemel. Friezen, net als Kelten en Germaanse stammen, zagen wouden en woudreuzen als heilig en door de voorvaderen en goden bewoond. Bepaalde gedeelten hadden een hoge status en werden door de Friezen gebruikt om samen te komen voor het nemen van belangrijke besluiten en zaken van leven en dood; maar ook van uitwisseling (huwelijken), handel en competitie. De plekken zijn nog wel bekend (tussen Franeker en Harlingen en “het Schakenbosch”, bij Heemskerk), maar bomen staan er niet meer. De wouden van Friesland zijn hier verdwenen. Wat rest is een boomgaard bij Herbayum, die opgewaardeerd is tot bos. Hetzelfde geldt voor de hagen en heggen, die in Friesland het landschap bepaalden. Julius Caesar prees hun militaire waarde. De hagen waren zo hoog en meters diep, dat het voor zijn soldaten onmogelijk was een nederzetting binnen te dringen. In Noord-West Friesland heeft ruilverkaveling en schaalvergroting deze belangrijke natuurwaarde, tot armetierige proporties teruggebracht. Maar mocht het jaartal kloppen en is aan “Herlinghe” in 1234 stadsrecht verleend, dan heeft gemeente en middenstand een kans laten lopen. In 2011, namelijk, bestond de stad 777 jaar! Een jubeljaar, waar geen ruchtbaarheid aan werd gegeven.