vrijdag 31 maart 2017
GESCHIEDENIS VAN FRIESLAND:
DE FRIESE KONINGEN - WYNALDUM, HOF VAN DE FRIESE VORSTEN
1. Audulf
Koning van Friesland
Periode ca. 600 - 630
Voorganger onbekend
Opvolger eerst bekende Aldgillis
Audulf of Adolf, (Latijn: Audulfus) was een Friese koning in de tijd niet lang na de Grote volksverhuizing (omstreeks 600).
Sommige historici gaan ervan uit dat er in de eerste helft van de 7e eeuw een Friese koning heeft bestaan met de naam Audulf, welke naam is samengesteld uit de woorden edel/adel en wolf. Het grondgebied waarover deze koning heerste lag mogelijk in het centraal rivierengebied van Nederland of wellicht in noorden van het huidige Friesland. De geschreven bronnen geven geen informatie over deze vorst, maar er zijn wel gouden munten gevonden met “AVDVLFUS” en “FRISIA” erop vermeld. De munten zijn in Nederland gevonden in Escharen en in de omgeving van Arnhem. Ook zijn ze aangetroffen in Engeland. De munten dateert men tussen 600 en 630.
Het gebied van de Friezen bestond omstreeks 600 uit verschillende kleine politieke eenheden, elk met een eigen machtscentrum en koning. Opgravingen in Noord-Westergo hebben aangetoond dat er zo'n koninkrijk bestaan heeft in de huidige provincie Friesland. Begin 2006 werd in Wijnaldum een muntstempel gevonden van Audulf met vermelding van AUDULF FRISIA op de plek waar men al eerder naar een hal van een Friese koning had gezocht.
Overwinnaar van de Franken
Een andere bijzondere vondst die in verband met koning Audulf wordt gebracht is de goudschat van Wieuwerd. Deze goudschat bevatte een munt met het opschrift VICTVRIA AVDVLFO (= overwinning aan Audulfus). Dit zou erop kunnen wijzen dat deze geslagen is na het behalen van een belangrijke overwinning door deze koning. Als volk komen de Franken het meest in aanmerking voor tegenstander, omdat zij met de Friezen de heerschappij over de delta van de Rijn betwistten.
DE GOUDSMID VAN WYNALDUM
Opgravingen hebben aangetoond, dat er in Wynaldum een of meerdere goudsmeden werkzaam zijn geweest. Zo zijn er gouddruppels gevonden, die ontstaan tijdens het smeden en bewerken van goud. De aanwezigheid van een Fries hof, wordt hiermee ondersteund. Wellicht dat de beroemde fibula en onderdelen van de goudschat van Wieuwerd plaatselijk werden vervaardigd. In ieder geval bevat de schat een gouden munt, geslagen ter ere van Audulf.
FRIESE KONINGEN, een brokkelige dynastie
In de vijfde eeuw voor Christus leefde Finn Folcwada, een Friese vorst, die in Engelse en Deense bronnen voorkomt. Ook wordt hij genoemd in het Heldendicht BEOWULF.(6e7e eeuw). Daarna zouden Aldigisl, Redbad en Poppo over de Friese Zeelanden. Met meer of minder succes. Redbad veroverde Utrecht en brandde Keulen plat, zijn zoon Poppe werd in 734 definitief door de Franken verslagen. Het einde van het koninkrijk Frisia.
donderdag 30 maart 2017
Verloren
gewaande Harlinger Historie
In
februari 2017 werd in een pand aan de Zeepziedersstraat een grafsteen
gevonden, die had toebehoord aan Harmen Synen Nauta.
Hij
was equipagemeester bij de Fries-Groninger Admiraliteit (1658) en
maakte deel uit van de vroedschap en was burgemeester van onze stad
(1652-1677).
Het
lijkt me evident, dat hierbij de eerste grafsteen uit de vloer van de
1e St. Michaelkerk, boven water gekomen. Er zullen, naar mijn mening,
nog wel meer stenen boven “water” komen. Onze voorvaderen gooiden
niets weg en hergebruik was in 17e en 18e eeuw gebruikelijker dan in
de 21st.
Tijdens
de afbraak van de eerste “Dom op Almenum” zijn de grafstenen uit
kerk verdwenen. Een commissie zou contact opnemen met de nabestaanden
voor een oplossing. Daarna zijn de grafstenen, waaronder die van
Tjerk Hiddesz de Vries en Auke Stellingwerf, in rook opgegaan. De
eerste steen, in gebruik als bouwmateriaal, is nu terecht.
SLAUGHTERHOUSE-TORTURE
Brave activists installed secret cameras in slaughterhouses and filmed animals being hacked, dismembered and decapitated all while alive and conscious!
Scientists have proved that many animals have the same emotions and awareness as toddlers. It's time to stop torturing them in this sickening way.
Thankfully, the secret footage forced governments in France and Israel to require 24 hour slaughter surveillance -- and we can take this genius strategy global. If each of us chips in now, Avaaz'll buy the cameras, fund undercover journalists to get footage, and then run massive exposé campaigns in the media to force governments to make this violence illegal and protect animals everywhere.
woensdag 29 maart 2017
DE GESCHIEDENIS VAN HARLINGEN
Sint-Michäel
De naam van de aartsengel Michaël (Sint-Michiel) komt voor in zowel het Oude als het Nieuwe Testament en ook in de Koran. Daarom heeft Michaël voor zowel Joden, Christenen en Moslims een heilige betekenis.
Michaël, in de bijbel de naam van de engel die volgens Daniël 10:13, 21 en 12:1 het vrome Israël beschermt. In het Nieuwe Testament noemt Judas 9 hem als de aartsengel die met de Satan strijdt om het lijk van Mozes. In Openbaring 12:7–12 voert hij oorlog tegen de draak, die identiek is met de Satan (duivel).
De verering van de aartsengel als aanvoerder van de engelen en overwinnaar van de boze machten, als beschermer van het christenvolk en begeleider van de zielen van de gestorvenen naar het paradijs begon in de 4de eeuw in het Oosten. Ook in het Westen werd hij reeds vroegtijdig vereerd en heiligdommen aan hem gewijd verschenen met name op hooggelegen plaatsen (Mont-Saint-Michel, Normandië; St. Michael's Mount, Cornwall; Monte Sant’ Angelo en de St. Michaelkerk op Almenum, de huidige Grote Kerk. In Rome wijdde paus Gregorius de Grote het mausoleum van Hadrianus (Engelenburcht) aan de engel, nadat hij tijdens een pestepidemie in een verschijning Michaël had gezien, die zijn vlammend zwaard in de schede stak. Later werd hij in het volksgeloof ook degene die de zielen weegt bij het Laatste Oordeel.
Michaël werd de patroon van alle wapendragers en – omdat hij de weegschaal hanteert – van de bakkers, de weegmeesters, de apothekers e.a. Feestdagen: 29 sept. (kerkwijdingsfeest te Rome) en 8 mei (verschijning op de Monte Sant’ Angelo).
In de beeldende kunst werd Michaël in de Byzantijnse tijd afgebeeld met de purperen chlamys van het keizerlijk hof; hij draagt een lange staf in de hand, waaraan een wimpel met in het Grieks de woorden: Heilig, heilig, heilig (Jesaja 6:3). In het Westen is hij gekleed in een lange tuniek, of ook als ridder met zwaard en hellebaard. Ook wordt hij in de lucht staande of vliegend afgebeeld en dan met het getrokken zwaard in de hand. Als hij in cyclus wordt afgebeeld zijn er vier scènes: gevecht tegen de draak, wegen van de zielen, verschijningen en wonderen.
Islam
In de Koran wordt Michaël slechts eenmaal genoemd. Soera 2:99 luidt: 'Al wie een vijand is van God en Zijn engelen en Zijn boodschappers en Gabriël en Michaël, God is een vijand van zulke ongelovigen.
| Feestdag: | 29 september (St-Michel) |
| Atributen: | Mat zwaard, draak, weegschaal |
| Patronaat: | Militairen, verleidingen, zieken en stervenden, christenen, heilige dood, |
| Profiel: | Aartsengel die het geloof verdedigt; vaak op bergtoppen |
Friese goudschat
6de-7de eeuw, Wieuwerd, h. fibula-voetplaat 8 cm
6de-7de eeuw, Wieuwerd
Deze schat uit Westergo (Friesland) telt 37 gouden sieraden, waarin soms muntjes zijn verwerkt. Met goud en kostbaarheden kon men in de vroege Middeleeuwen macht, trouw en vriendschappen onderhouden. Deze schat behoorde waarschijnlijk dan ook toe aan een Friese leider. Opvallend is dat de sieraden uit verschillende plaatsen en tijden komen. Tot de schat behoorden onder andere een 'koninklijke' mantelspeld, hangertjes, munten, bracteaten (muntplaatjes) en ringen. Meerdere vondsten van kostbaarheden in de regio Westergo duiden op een Friese aristocratie, die afwisselend vocht en handelde met de rest van Nederland. Op de terp Wijnaldum bij Harlingen werden tot voor kort nog opgravingen verricht naar de welvarende nederzetting die daar is gevonden.
Een heel bijzondere vondst werd in 1866 gedaan in Westergo (Friesland) tijdens de afgraving van een terp ten noordoosten van Wieuwerd. In een potje werden 37 gouden sieraden aangetroffen, die rond 630 begraven moeten zijn. Sommige zijn vanaf het begin als sieraad bedoeld en zijn het product van een creatieve geest; andere zijn in de loop der tijd tot sieraad geworden, zoals munten die tot hangertjes verwerkt zijn. Deze munten werden blijkbaar niet meer als betaalmiddel benut, maar werden nu gebruikt om de rijkdom van de eigenaar te tonen.
Deze schat heeft toebehoord aan een Friese leider. Gouden andere kostbaarheden waren in de Vroege Middeleeuwen immers direct gekoppeld aan macht. Door het uitdelen van geschenken kon een leider zich de trouw van onderdanen kopen, vriendschappen afsluiten en in stand houden, en vooral ook aanzien tonen. Het eigenaardige van de Goudschat van Wieuwerd is dat de voorwerpen van verschillende plaatsen komen en niet allemaal ongeveer even oud zijn. In de eerste plaats is er een voetplaat van een grote fibula gevonden, versierd met vlechtbandmotieven van gouddraad. De fibula is vergelijkbaar met die uit Friese 'koningsgraven' van Hoogebeintum en Wijnaldum. Verder werden twee hangertjes met cloisonnéwerk en twee niervormige hangertjes met filigrein-versiering gevonden. Naast twee ringen kwamen verder drie bracteaten te voorschijn. Bracteaten zijn eenzijdig geslagen muntplaatjes. Op twee exemplaren is een menselijk gezicht afgebeeld en op de derde een slangenmotief.
De 6de- en 7de-eeuwse tot hangertjes verwerkte munten, waarvan hier een voorbeeld, zijn afkomstig uit uiteenlopende plaatsen. Er bevinden zich munten bij die geslagen zijn in Constantinopel, Ravenna, Viviers, Arles, Marseille, Sevilla en Maastricht. Het is mogelijk dat de andere sieraden, zoals de fibula's, uit omgesmolten munten zijn vervaardigd.
De Goudschat van Wieuwerd, de fibula's van Wijnaldum en Hoogebeintum en de Goudschat van Dronrijp maken duidelijk dat er een elite in het 7de-eeuwse Westergo is geweest. Deze Friese aristocratie beheerste het terpengebied. Zij zou tezamen met haar volgelingen een belangrijke rol spelen in de opbloeiende Noordzeehandel. Contacten met de Franken in Zuid- en Midden-Nederland zijn er zeker geweest. Daarbij was vermoedelijk sprake van zowel samenwerking als competitie en vijandschap. In ieder geval konden de Friezen gedurende de Vroege Middeleeuwen lange tijd een eigen koers varen. Westergo lijkt daarbij een belangrijke rol toebedeeld te zijn geweest, want nergens in Nederland is er zoveel rijkdom in de vorm van goud uit de grond gekomen. Het belang van dit gebied binnen Friesland wordt nog eens onderstreept door de recente opgravingen in de terp Wijnaldum, bij Harlingen, waar sinds 1991 opgravingen zijn verricht. Het is duidelijk dat in de Vroege Middeleeuwen op deze terp een Friese heerser met zijn gevolg heeft gewoond. Naast sporen van huizen en hutkommen werd veel importaardewerk aangetroffen. Dat duidt erop dat er handel is gedreven en dat het dus om een welvarende nederzetting ging. Van groter belang zijn echter de sporen van de werkzaamheden van een edelsmid op de terp. Zo werden er gouddruppeltjes, drijfhamertjes en zilverbaartjes teruggevonden. Ook werd er aan bronsbewerking gedaan. Daarnaast zijn er aanwijzingen voor de bewerking van barnsteen en been, de productie van glaskralen, en textielarbeid. De vondsten van talrijke sieraden en munten bevestigen nog eens dat het hier om een rijke bevolking ging.
De Goudschat van Wieuwerd, de fibula's van Wijnaldum en Hoogebeintum en de Goudschat van Dronrijp maken duidelijk dat er een elite in het 7de-eeuwse Westergo is geweest. Deze Friese aristocratie beheerste het terpengebied. Zij zou tezamen met haar volgelingen een belangrijke rol spelen in de opbloeiende Noordzeehandel. Contacten met de Franken in Zuid- en Midden-Nederland zijn er zeker geweest. Daarbij was vermoedelijk sprake van zowel samenwerking als competitie en vijandschap. In ieder geval konden de Friezen gedurende de Vroege Middeleeuwen lange tijd een eigen koers varen. Westergo lijkt daarbij een belangrijke rol toebedeeld te zijn geweest, want nergens in Nederland is er zoveel rijkdom in de vorm van goud uit de grond gekomen. Het belang van dit gebied binnen Friesland wordt nog eens onderstreept door de recente opgravingen in de terp Wijnaldum, bij Harlingen, waar sinds 1991 opgravingen zijn verricht. Het is duidelijk dat in de Vroege Middeleeuwen op deze terp een Friese heerser met zijn gevolg heeft gewoond. Naast sporen van huizen en hutkommen werd veel importaardewerk aangetroffen. Dat duidt erop dat er handel is gedreven en dat het dus om een welvarende nederzetting ging. Van groter belang zijn echter de sporen van de werkzaamheden van een edelsmid op de terp. Zo werden er gouddruppeltjes, drijfhamertjes en zilverbaartjes teruggevonden. Ook werd er aan bronsbewerking gedaan. Daarnaast zijn er aanwijzingen voor de bewerking van barnsteen en been, de productie van glaskralen, en textielarbeid. De vondsten van talrijke sieraden en munten bevestigen nog eens dat het hier om een rijke bevolking ging.
De sociale en politieke structuur in Noord-Nederland in de Vroege Middeleeuwen is niet precies bekend. De sociale verhoudingen hadden waarschijnlijk een sterk tribaal karakter met een zwak centraal gezag. Elk gebied ('kerngewest') kende mogelijk een leider, die in en buiten zijn machtsgebied in contact stond met de sociale elite. In het diplomatieke verkeer binnen dit elitenetwerk speelde de uitwisseling van goud en andere kostbaarheden een belangrijke rol. Mogelijk ontstond er onder invloed van de dreigende Frankische overheersing een nauwere samenwerking tussen de leiders van de verschillende gebieden in Noord-Nederland. Twistpunt immers tussen Franken en Friezen was het strategisch gelegen Midden-Nederlandse rivierengebied. Mogelijk dat in deze tijd de uit geschreven bronnen bekende Friese koningen Aldgisl en Radbod als oorlogsleiders van een groter gebied optraden.
Goed
nieuws voor DIABETICI!
De
dossiers van 78.241 diabetespatiënten die METFORMINE, een gangbaar
diabetes-medicijn, werden 7 jaar onderzocht door Craig Currie van de
Britse Cardiff University (Wales). Hij vergeleek hun gezondheid met
die van 90.463 gezonde mensen. Currie ging er van uit, dat mensen
met diabetes eerder zouden overlijden dan de gezonde proefpersonen.
De
mensen met diabetes leefden tot wel 18% langer!
Een
sensationeel resultaat, waaruit blijkt dat metformine
levensverlengend werkt. Het medicijn o.a. Lever- en spiercellen en
stabiliseert het bloedsuikergehalte.
Effecten
van metformine worden op dit moment in de VS op 1500 gezonde
proefpersonen onderzocht. Onderzoekers geloven bovendien, dat
metformine ons kan beschermen tegen alzheimer en ons denkvermogen met
30% kan verhogen.
Samenvatting
uit: Wetenschap in beeld, nr.4
HARLINGER GEVELORNAMENTEN:
Harlingen wordt in toenemende mate verrijkt met beeldjes van zwarte kraaien. Op de panden aan de Noorderhaven neemt hun aantal al geruime tijd toe.
Deze vogels zijn er niet geplaatst als versiering. Ze dienen een ander doel: het afschrikken van de stadsvogel bij uitstek, de duif. Hun aanwezigheid leidt, volgens sommigen, slechts tot overlast en ongemak. Verjaging is in ons aller belang!
Deze vogels zijn er niet geplaatst als versiering. Ze dienen een ander doel: het afschrikken van de stadsvogel bij uitstek, de duif. Hun aanwezigheid leidt, volgens sommigen, slechts tot overlast en ongemak. Verjaging is in ons aller belang!
...
Maar, zoals altijd, heeft plaatsing van de zwarte kraaien, een ander gevolg. Ze werken ook als lokvogel en wel van kraaien.
Zijn de duiven verdwenen? Al meer kraaien gezien in de stad?
Zijn de duiven verdwenen? Al meer kraaien gezien in de stad?
dinsdag 28 maart 2017
Het WEERBERICHT
Dat de aarde opwarmt wordt zo langzamerhand gezien als een voldongen feit. Hoeveel, in welk tempo en in welke mate de temperatuur zal stijgen staat ter discussie, net als de effecten van menselijk handelen op de opwarming. De stijging is al tientallen jaren aan de gang. De prognoses tonen een mondiaal patroon, met grote gebieden, die water- en dus voedselproblemen krijgen (Afrika). Het Midden-Oosten wordt geteisterd door hitte-golven, met maxima ver boven de 4...0 graden Celsius. In deze landen zullen gebieden door de hitte on-leefbaar worden.
Wat betekent het voor Harlingen
Na een stabilisatie-periode zullen de inwoners van onze stad te maken krijgen met weersextremen (wateroverlast) en hitte-golven met maxima tot 35 graden. Noordelijk van Harlingen is het (gemiddeld) een stuk kouder (Engeland, Noorwegen) met extremen tot 26/27 C.
Zuidelijker (Zuid-Frankrijk) en richting de Alpen lopen de temperatuurgemiddelden op tot 37 graden.
Door dit verschil ontstaat in de toekomst een turbulent meteorologisch beeld, met (voorjaars-)stormen en langdurige periodes van droogte. Als deze in de winter vallen, levert dit mogelijk een Elfstedentocht op.
Zuidelijker (Zuid-Frankrijk) en richting de Alpen lopen de temperatuurgemiddelden op tot 37 graden.
Door dit verschil ontstaat in de toekomst een turbulent meteorologisch beeld, met (voorjaars-)stormen en langdurige periodes van droogte. Als deze in de winter vallen, levert dit mogelijk een Elfstedentocht op.
Gebouwd ten tijde van de "Kleine Ystijd" (17e en 18e eeuw)
Meer weergeven
Abonneren op:
Posts (Atom)